Zuid-Tirol (Duits: Südtirol, Italiaans: Alto Adige (officieel) of Sudtirolo; Ladinisch: Südtirol) is het zuidelijke deel van de landstreek Tirol en tevens als Autonome provincie Bozen-Zuid-Tirol (Duits: Autonome Provinz Bozen-Südtirol, Italiaans: Provincia autonoma di Bolzano-Alto Adige, Ladinisch: Provinzia Autonòma de Balsan-Südtirol) de meest noordelijke autonome provincie van Italië, onderdeel van de regio Trentino-Zuid-Tirol. Het gebied telt 476.000 inwoners op een oppervlakte van 7400 km². De hoofdstad van de provincie is Bozen.

Zuid-Tirol is drietalig: zowel het Duits, het Italiaans als het Ladinisch hebben een officiële status.
De bewegwijzering gebeurt hoofdzakelijk in het Duits en Italiaans.

De officiële afkorting voor de provincie is BZ, afgeleid van Bozen of Bolzano. Hoewel de officiële naam van de provincie Bozen-Zuid-Tirol luidt, wordt ze in het dagelijkse leven doorgaans Zuid-Tirol of de provincie Bozen (Bolzano) genoemd.
De officiële Italiaanse benaming voor Zuid-Tirol is Alto Adige (lett. "Hoge Adige"). Deze naam ontstond begin 20e eeuw naar het
voorbeeld van de Franse departementen en verwijst naar de gelijknamige rivier Adige (Duits: Etsch) die hier ontspringt.
De oorspronkelijke Italiaanse naam is echter Sudtirolo, gebaseerd op de Duitse naam, welke tegenwoordig ook weer gebruikt wordt.

Zuid-Tirol grenst aan de Italiaanse provincies Trente (waarmee het de regio Trentino-Zuid-Tirol vormt), Sondrio (regio Lombardije)
en Belluno (regio Veneto). Tevens grenst Zuid-Tirol aan de Oostenrijkse deelstaten Tirol (zowel het noordelijk als oostelijk deel)
en Salzburg en het Zwitserse kanton Graubünden.

Ondanks de vroegere italianiseringspolitiek spreekt nog steeds het merendeel van de inwoners van het gebied Duits. De verhouding tussen de drie taalgroepen wordt elke tien jaar gemeten bij de volkstelling. De uitslag is bepalend voor o.a. de verdeling van de banen bij de overheid, om discriminatie te voorkomen.

In 103 van de 116 gemeenten is er een Duitstalige meerderheid: in 81 gemeenten is die meerderheid groter dan 90%, in 69 gemeenten daarvan groter dan 95% en in 25 van deze 69 gemeenten is zelfs meer dan 98% van de bevolking Duitstalig. De gemeente Sankt Pankraz spant de kroon met een percentage Duitstaligen van 99,81%. Het Duits dat in Zuid-Tirol door de bevolking wordt gesproken,
is in feite een Beiers dialect. De officiële taal en de taal in het onderwijs is echter het Standaardduits.

Bijna alle Italiaanstalige families zijn pas na de annexatie, tussen 1920 en 1960 in Zuid-Tirol komen wonen. In deze periode steeg het percentage Italiaanstaligen van 3% (1911) naar 34% (1961). Sinds de jaren zestig neemt het aandeel Italiaanstaligen weer af,
tot ruim 26% nu. De Italiaanstaligen wonen voor het overgrote deel in de steden en in de zuidpunt van de provincie. In slechts vijf van de 116 Zuid-Tiroolse gemeenten spreekt de meerderheid Italiaans: Bozen (Bolzano, 73%), Branzoll (Bronzolo, 60%), Leifers (Laives, 70%), Pfatten (Vadena, 57%, Salurn (Salorno, 62%)

In nog eens vijf gemeenten is er een Italiaanse minderheid van meer dan 26,5% (het gemiddelde in Zuid-Tirol): Meran (Merano, 48%), Franzensfeste (Fortezza, 41%), Neumarkt (Egna>, 38%), Kurtinig an der Weinstraße (Cortina sulla strada del vino, 31%) en Auer (Ora, 30%). In de meeste landelijke gemeenten wonen nauwelijks Italiaanstaligen.

Het Ladinisch, een Reto-Romaans dialect, staat ondanks de erkenning nog steeds onder druk. Het wordt haast uitsluitend gesproken in enkele dalen in het oosten van de provincie: Gherdëina (Duits: Grödnertal of Gröden, Italiaans: Val Gardena) en Val Badia
(Duits: Gadertal). In acht van de 116 gemeenten is er een Ladinische meerderheid.

Het gebied is net als het Oostenrijkse Tirol uitermate bergachtig, namelijk gelegen in de Dolomieten.
De voornaamste rivieren zijn de Etsch (Adige) en de Eisack (Isarco). De belangrijkste steden in de provincie zijn behalve de hoofdstad: Brixen (Bressanone), Meran (Merano en Toblach (Dobbiaco). Zie ook het overzicht van alle gemeenten. De, qua oppervlakte,
grootste gemeente van Zuid-Tirol is Sarntal, met een oppervlakte 302,5 km².

In Zuid-Tirol liggen de zuidelijke Alpen, of, zoals je wilt, de Dolomieten, de Italiaanse uitloper van de Alpen.
De hoogste bergen liggen voornamelijk rondom, op of aan de grenzen van Zuid-Tirol.
Bron: Wikipedia