Maandag 3 juli 2006
- Erdpyramiden van Ritten (Piramidi di terra Renon) -
Vanuit Kastelruth rijden we naar Ritten (Renon) waar Erdpyramiden te bezichtigen zijn.
![]() |
Het is even zoeken, maar via een mooie landweg komen we uiteindelijk bij de parkeerplaats uit
die vlakbij de Erdpyramiden ligt.

Onderweg hebben we fantastische uitzichten op de Schlern (Sciliar).
Het is heerlijk wandelen in de schaduw van de vele bomen.
De temperatuur is al flink opgelopen, maar de eerste donderwolken zijn inmiddels zichtbaar aan de hemel.
![]() |
![]() |

De Erdpyramiden van Ritten zijn de hoogste en mooist gevormde in Europa. In droge toestand, keiharde materiaal wordt een lemige brei als het met water in contact komt en vloeit dan langzaam richting het dal. Maar als er stenen in het materiaal terecht komen, houdt het eronder liggend materiaal droog en hard, waardoor de pyramiden kunnen "groeien" tot een hoogte van 30 meter. |

Het materiaal van de Rittner Aardpyramiden is een morenenleem uit de late ijstijd, die zowel van de grote Eisacker hoofdgletscher, als ook van de naastgelegen lokale gletschers achtergelaten werd. In droge toestand is deze leem keihard, nat wordt het een lemige brij, die als hij bergaf gaat, vloeibaarder wordt. Deze constante, altijd voordurende beweging van de morenenleem eindigd pas als de zogenaamde bodem uitdroogt, en hierdoor keihard is wat een snelle bergafgang verhinderd. Zo ontstaan er meerdere steenwanden met een hoogte van 10 tot 15 meter, die de ondergrond voor het ontstaan van de aardpyramiden zijn. |
Uit deze steenhangen worden de aardpyramiden gevormd. Des te hoger de steilwand en des te hoger de geeigente steen ligt, zo hoog en zo machtig wordt dan de pyramide. Hoelang het duurt tot een aardpyramide “uitgegroeid is”, is moeilijk te zeggen, omdat er vele componenten meespelen. Zeker is dat als de bovenste steen van de punt van de pyramide valt, de pyramide snel zal verdwijnen, omdat het materiaal dan geen beschutting meer heeft tegen regen en dan steeds kleiner zal worden. Maar als er een aardpyramide verdwijnt, ontstaat aan de bovenkant alweer een nieuwe. Bron: www.ritten.com |

Deze aardpyramiden vallen onder de natuurmonumenten.
![]() |
![]() |
Ook heb je een fantastisch uitzicht op het kleine dorpje Mittelberg, met de St.Nikolaus Kirche.
De St.Nikolaus Kirche in Mittelberg werd in 1289 voor de eerste keer beschreven. Rondom 1400 werd de kerk gotisch afgebouwd. De vorm die ze toen kreeg, is tot nu toe behouden gebleven. De toren is wat jonger dan de kerk zelf, deze kreeg in 1744 de uientoren. |


![]() |
![]() |
Bij Café Erdpyramiden drinken we onze eerste echte Italiaanse cappuccino. Met recht een heerlijke kop koffie.
En om dan de woorden van Frans te gebruiken:
de Nederlandse cappuccino wordt hiermee inderdaad gedegradeerd tot “prut”!
![]() |
![]() |
Inmiddels begint het wat te donderen in de verte, waarop we besluiten om weer terug te rijden.

Het navigatiesysteem laat ons door een prachtige omgeving terugrijden naar Bolzano.
Van hieruit rijden we weer door het Eisacktal richting Klausen.
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Na het avondeten frissen we ons lekker op om naar Kaltern te rijden.
Hier geeft Fortissimo, een showorkest uit Venlo, een optreden op het marktplein.
Kaltern ligt ongeveer 10 km zuidwestelijk van Bolzano, tussen de zuidtiroolse wijnbergen, aan de Kalterersee,
het warmste zwemmeer van de Alpen, op ongeveer 400 meter boven de zeespiegel.
Rond 19.00 uur breekt er jammer genoeg een hevig onweer los.
En omdat ik niet door het onweer durf te gaan besluiten we rond half 9, om toch maar naar Kaltern te rijden.
We hebben er min of meer met Marie-Louise en familie afgesproken. We hebben hun namelijk 2x een SMS-bericht gezonden, maar nog geen bericht terug gekregen. Achteraf blijkt dat mijn telefoon niet goed werkt en geen SMS-berichten binnen krijgt.
Helaas kom ik daar pas een dag later achter.....
Rond kwart over 9 komen we in Kaltern aan, waar we in de verte nog het wegtrekkende onweer kunnen zien.
Op het marktplein zijn vele gezellige terrasjes, maar geen orkest van Fortissimo te zien.
Wel zien we nog een kleine vrachtwagen van een tuincentrum in Venlo.
We vragen in een café of er een concert plaatsvindt, maar door het slechte weer, is alles afgelast.
We rijden daarna weer terug naar ons appartement, waar we nog even tv kijken.
