- Nederland -

Provincie Noord-Brabant

Noord-Brabant grenst aan de provincie Limburg, dus niet zo heel ver bij ons vandaan.
Vandaar dat we ook wel eens een daguitstap in Noord-Brabant ondernemen.

Klik op onderstaande links om onze uitstapjes te bekijken.

Provincie Noord-Brabant
Uitstapjes in de provincie Noord-Brabant

Noord-Brabant is een provincie in het zuiden van Nederland. De hoofdstad van de provincie is 's-Hertogenbosch.

Noord-Brabant grenst in het noorden aan de Nederlandse provincies Zuid-Holland en Gelderland, in het westen aan Zeeland, in het oosten aan Limburg, en in het zuiden aan de Belgische provincies Antwerpen en Limburg. Behalve Gelderland en Overijssel heeft geen andere Nederlandse provincie zoveel 'buren'. Noord-Brabant is dan ook een grote provincie (na Gelderland de grootste) en zij bezit logistiek een belangrijke, ook grensoverschrijdende doorgangsfunctie, zowel naar het zuiden als naar het oosten.

Noord-Brabant is in gemiddelde mate verstedelijkt, de bevolkingsdichtheid (491/km²) is vrijwel precies het landelijk gemiddelde
(484/km²). De verstedelijking is in het midden van de provincie het meest, waar de 'vlieger' (stedenrij Breda, Tilburg, Eindhoven en
's-Hertogenbosch) zich bevindt, voor de rest is het een landelijke provincie. De provincie heeft bovendien haar landschappelijke waarden goed bewaard. Natuurschoon vindt men vooral in de nationale parken Loonse en Drunense Duinen, De Biesbosch en De Groote Peel,
in het vennengebied Kampina bij Oisterwijk, het Grenspark De Zoom-Kalmthoutse Heide, en in de bosrijke omgeving van Breda.

De naam Brabant is een afgeleide van Braecbant. Dit is een samenvoeging van braec, dat broek of drassig land betekent,
en bant, dat streek betekent

Het Brabants wordt niet erkend als streektaal zoals het Westerlauwers Fries, Nedersaksisch of het Limburgs. Het Brabants wordt als een dialect gezien, wat wil zeggen dat de ontwikkeling en het karakter van de 'taal' niet los staan van de eenheidstaal, het Nederlands.
In het geval van het Brabants is het namelijk zo dat deze taal, samen met het nauw verwante Hollands, de belangrijkste dialecten zijn geweest in het ontstaan van het Standaardnederlands in de 16e en 17e eeuw. Vervolgens werd het Hollands steeds belangrijker.
Het Brabants verloor aan gewicht door de politieke ontwikkelingen. Thans vormt het Brabantse dialect in zijn vele regionale varianten,
of tenminste de tongval, een typisch onderdeel van de identiteit van de Brabander.

Carnaval is een belangrijk feest in Noord-Brabant. Tal van carnavalsverenigingen zijn actief, onder meer met het vervaardigen van
-vaak fraai uitgevoerde wagens- voor de carnavalsoptocht. Een Skoon Vrouwkesavond en een Boerenbruiloft in traditionele kostuums (zoals de poffer) maken vaak deel uit van de carnavalsviering, die op 11 november al aanvangt met de prinsverkiezing.
Een carnavalsmis, tonproaters en dergelijke, zijn eveneens onderdeel van de festiviteiten. Hoewel het Carnaval teruggaat tot oeroude gebruiken, is er geen continuïteit in te vinden. Immers, zowel de reformatorische autoriteiten en later de katholieke geestelijkheid bestreden dit gebruik. De huidige carnavalsvieringen gaan terug tot de jaren 30 van de 20e eeuw. Ieder dorp of stad heeft tijdens carnaval een carnavalsnaam, waarvan Oeteldonk voor 's-Hertogenbosch wel de bekendste is.

Ook het verdere verenigingsleven is in veel plaatsen en dorpen van belang. Oorspronkelijk vaak geïnitieerd door de Katholieke Kerk
en ook wel door bedrijven of ontstaan vanuit lokale initiatieven, kent men onder meer veel muziekgezelschappen, majorettengroepen, toneelverenigingen en dergelijke. Daarnaast is in vrijwel iedere plaats een heemkundekring actief.

De schuttersgilden, getooid in fraaie kostuums, maken deel uit van een traditie die soms terugvoert tot de Middeleeuwen. Vooral na de Tweede Wereldoorlog bloeiden deze gilden op en ook tegenwoordig bezit ieder dorp er wel een of meer.

Hoewel processies niet veel meer worden gehouden zijn er tal van bedevaartsoorden die worden bezocht, zoals dat van Handel en vele wegkapelletjes zijn of worden weer heropgericht, ook in de 21e eeuw, vaak op initiatief van de gilden. De kapelletjes worden vaak door de buurt onderhouden en soms druk bezocht door troost zoekende mensen. Een openluchtmis, vaak in aanwezigheid van het plaatselijke
gilde in vol ornaat, vindt soms jaarlijks bij een buurtkapel plaats.

Tal van optochten vinden plaats, waarvan de bloemencorso's te Zundert en Valkenswaard kunnen worden genoemd.
Ook de optocht in het kader van de Brabantse Dag te Heeze vormt een jaarlijks hoogtepunt.

De Bourgondische levenswijze, zo veelvuldig gepropageerd door Brabantia Nostra en, na de Tweede Wereldoorlog, door de toeristenindustrie, voert terug tot de kortstondige bloeiperiode die Brabant heeft gekend omstreeks het einde van de 15e eeuw. Uiteraard spelen de Brabantse koffietafel en lokale lekkernijen als de Bossche bol en het Brabants worstenbroodje daarbij een rol. In werkelijkheid hebben velen in Noord-Brabant vooral ook bittere armoede gekend.

Evenals het grootste deel van Nederland is Noord-Brabant relatief vlak en bestaat uit dekzandgebieden, doorsneden door beekdalen.
In het noorden vinden we de rivierkleigebieden en in het noordwesten vinden we nog restanten van het vroegere Hollandveen.
De grote hoeveelheden woeste gronden (heidevelden en stuifzanden) uit het verleden zijn grotendeels in cultuur gebracht,
bijvoorbeeld door bebossing.

Enkele stuifzand- en heidegebieden zijn bewaard gebleven, zoals in het Nationaal Park Loonse en Drunense Duinen, de Strabrechtse Heide en de Kampina. In het oosten van de provincie bevinden zich enkele hoogveenrestanten in de verschillende reservaten van de Peel.
Verder zijn er diverse boswachterijen in Noord-Brabant.

De grens van de provincie wordt in het noorden gevormd door de rivier de Maas. De Maas loopt uit in de Maasdelta en vormt daar het Nationaal Park De Biesbosch.
Bron: Wikipedia

Terug naar boven